Układ endokanabinoidowy

Układ enokanabinoidowy można nazwać „meta układem” regulującym współpracę innych układów w ciele człowieka. Układ endokanabinoidowy jest dosyć młodym odkryciem, ponieważ został odkryty w 90-tych latach XX wieku przez zespół profesora Raphaela Mechoulam’a z Uniwersytetu Jerozolimskiego.

 

Mechoulam zidentyfikował dwie cząsteczki jako “najlepsze kandydatki”, które później miały się okazać kannabinoidami produkowanymi przez nasz organizm i reprezentować grupę zwaną endokannabinoidami.*

CB1_CB2_72_2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Interesujące jest, że ten skomplikowany system występuje nie tylko u ludzi, ale u wszystkich kręgowców oraz niektórych bezkręgowców.

W skład układu endokanabinoidowego wchodzą enokanabinoidy, receptory odpowiedzialne za ich działanie i enzymy związane z biosyntezą i degradacją endokanabinoidów. Za pośrednictwem układu endokanabinoidowego organizm ludzki sam wytwarza własne kanabinoidy – enokanabinoidy. Endokanabinoidy są pochodnymi wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, spokrewnionych z kwasami tłuszczowymi omega-3. Endokanabinoidy nie są rozpuszczalne w wodzie i dlatego raczej nie przemieszczają się wewnątrz organizmu,a działanie ich jest miejscowe.  Układ endokanabinoidowy jest nowo odkrytym systemem komunikacji między neuronami, którego głównym miejscem działania tego układu jest ośrodkowy układ nerwowy.

 

Endokannabinoidy regulują bowiem przepływ neuroprzekaźników, wpływając na sprawność całego układu nerwowego. W odpowiedzi na konkretne zapotrzebowanie endokannabinoidy są produkowane i uwalniane miejscowo, a następnie wchłaniane przez komórki i szybko metabolizowane.**

 

W organizmie ludzkim odkryto dwa typy endokanabinoidów: anandamid oraz 2-arachidonoiloglicerol. Anandamid  występuje między innymi w mleku matki i jest odpowiedzialny za prawidłowy rozwój dziecka.

Endokanabinoidy oddziałują na organizm za pośrednictwem receptorów kanabinoidowych. Do tej pory odkryto dwa rodzaje receptorów endokanabinoidowych CB1 oraz CB2. Jedne i drugie występują w centralnym układzie nerwowym i układzie odpornościowym oraz wielu innych tkankach w tym mózgu, przewodzie pokarmowym, drogach moczowych i rozrodczych, śledzionie, układzie hormonalnym, sercu czy układzie krążenia. Fakt,  że receptory endokanabinoidowe rozmieszczone są w wielu częściach organizmu wyjaśnia wielokierunkowe efekty ich działania.

Układ endokanabinoidowy zaangażowany jest w  wiele procesów fizjologicznych związanych z regulacją energetyczną organizmu, ze spożywaniem pokarmów, z metabolizmem tłuszczów i węglowodanów. Endokanabinoidy stymulują neurogenezę, regulują apetyt, odgrywają rolę w kontroli ciśnienia tętniczego, koordynacji ruchowej oraz opanowaniu emocji i odczucia stresu. Rozregulowanie układu endokanabinoidowego zaobserwowano w otyłości oraz u osób z syndormem metabolicznym.

Umiejscowienie receptorów kanabinoidowych w ludzkim organizmie świadczy o ważnej roli, jaką układ endokanabinoidowy pełni w naszym organizmie. Zainteresowanie układem endokanabinoidowym wciąż rośnie, obecnie naukowcy na całym świecie prowadzą badania dotyczące tego skomplikowanego systemu z nadzieją na wykorzystanie związków kanabinoidowych w terapii wielu poważnych schorzeń.

 

*  Backes M. Marihuana i Medycyna. Praktyczny przewodnik po świecie medycznej marihuany. 2014, str. 17.